Kambodża niemal każdemu kojarzy się z monumentalnymi wieżami Angkoru, które widnieją zarówno na narodowej fladze, jak i na banknotach. Symbolem khmerskiego budownictwa religijnego są właśnie owe charakterystyczne, eliptyczne stupy (tzw. prang), wznoszone na wzór kwiatu lotosu, a przyrównywane czasem do kolb kukurydzy.
Kambodża | Khmerscy architekci za pomocą brył starali się oddać wyobrażenie kosmosu (by christianhaugen)
Arcydzieło khmerskiej architektury
*Wyobrażenie kosmosu*
Zwiedzając potężne mury, zawiłe korytarze, liczne bramy i wszelkie tajemnicze zakamarki Angkoru, możemy dostrzec, iż khmerskie budowle świątynne odzwierciedlają pewien uporządkowany układ. Strzeliste wieże i odpowiedni układ murów odzwierciedla ówczesne pojęcie kosmosu. Położona centralnie, największa z wież – tzw. prasat, symbolizuje górę Meru – siedzibę hinduistycznych bóstw.
Według mitologii hinduskiej oś wszechświata stanowi tajemnicza góra Meru, którą otaczają cztery inne wzniesienia, również zamieszkane przez bóstwa oraz kosmiczny ocean.
W głównym sanktuarium (zwieńczonym przez prasat dla dodaniu mu znaczenia i wielkości) mieścił się posąg bóstwa, któremu poświęcona była dana budowla – zwykle był to Wisznu, Śiwa lub wyobrażenie Buddy.
Znajdujące się wokół galerie symbolizowały pomniejsze góry, zaś fosa ze wszech stron oblewająca teren świątyni to mityczny ocean.
*Gopura*
Zewnętrzne mury kompleksu świątynnego zawierały także monumentalne, bogato zdobione wieżyczkami bramy wejściowe – tzw. gopura, często zwrócone w cztery strony świata.
*Materiały*
Głównymi materiałami wykorzystywanymi przez budowniczych Angkoru były: cegły, piaskowiec i drewno, absolutną jednak podstawę stanowił lateryt – skała okruchowa, która jest dosyć miękka przy jej wydobyciu, ale pod wpływem promieni słonecznych uzyskująca znaczną twardość.
Kambodża | Położona centralnie najwyższa z wież symbolizuje górę Meru - siedzibę hindusistycznych bóstw, cztery mniejsze wieże także odpowiadają pasmom górskim, zamieszkiwanym przez mityczne posatcie (by christianhaugen)
Architektura mieszkalna
Domy mieszkalne dawnych mieszkańców kambodżańskich wsi niewiele różniły się od tych spotykanych dzisiaj.
Budynki mieszkalne często wznoszone były na palach o wysokości ok. 2 m, a do wejścia prowadziła drewniana drabina. Drewniane belki stanowiły szkielet budowli, której ściany wypełnione były witkami bambusa, zaś dach pokrywały rozłożyste liście palmowe.
Architektura domów dostojników i budowli reprezentacyjnych oczywiście różniła się od tej spotykanej na wsi. Także materiały używane do ich wniesienia były lepszej jakości: ściany budowano z niezwykle trwałego drewna tekowego, zaś dachy pokrywano dachówkami.
Kambodża | Wiejski dom wzniesiony na palach (by wandering_angel)
Budynki kolonialne
Poza zabytkowymi świątyniami khmerskimi, charakterystyczną cechą architektury Kambodży są budynki kolonialne.
Architektura reprezentująca styl typowo europejski urozmaiciła krajobraz Kambodży zdominowany dotychczas przez drewniane i bambusowe domostwa oraz potężne laterytowe świątynie.
Wpływy francuskie widać przede wszystkim w stolicy kraju – Phnom Penh, w której budownictwo nowego typu rozprzestrzeniło się pod koniec XIX w. za sprawą architekta Daniela Fabré.
Na przestrzeni lat, także tego typu budynki nabrały zabytkowej wartości, niestety w bardzo dużym stopniu są one zniszczone.
Kambodża | Budownictwo kolonialne w stolicy Kambodży (by christianhaugen)
Źródło:
Tourism of Cambodia
http://tourismcambodia.com/