Tę wspaniałą, położoną na wzgórzu świątynię wzniesiono najprawdopodobniej w 1372 roku. Na cześć fundatorki nadano jej nazwę Wat Phnom Don Penh, co znaczy: „Klasztor na górze Pani Penh”. Do dzisiaj Wat Phnom, od którego pochodzi nazwa stolicy Phnom Penh (Góra Penh), jest najważniejszym sanktuarium regionu.
Wat Phnom nie jest tylko kolejną pagodą na mapie Phnom Penh. To miejsce, od którego według kambodżańskiej tradycji zaczyna się historia miasta. Świątynia stanęła na usypanym przez mieszkańców wzgórzu wysokim na około 27 metrów, a sama nazwa Phnom Penh dosłownie odwołuje się do „wzgórza Penh”. Jeśli chcesz zrozumieć stolicę, dobrze zacząć właśnie tutaj.
Kambodża | Monumentalna stupa kryje w swych wnętrzach szczątki króla Ponheo Yat (by christophrooms)
Na początek pozwólmy przemówić legendzie:
„Na brzegu rzeki Tonle Sap żyła sobie zamożna wdowa o imieniu Penh. Kiedy pewnego dnia podeszła do rzeki, dostrzegła wyrzucony przez wodę pień drzewa. W jego dziuplastym wnętrzu odkryła cztery figurki Buddy. Pełna radości kazała usypać z ziemi pagórek a na nim zbudować pagodę, aby zapewnić świętym posągom godne pomieszczenie”.
W samej legendzie najczęściej mówi się o czterech figurkach Buddy. W części opisów pojawia się jednak pięć posągów wydobytych z pnia koki. Ta rozbieżność nie zmienia sensu opowieści: wzgórze i świątynia od początku miały być miejscem ochrony świętych wizerunków, a z czasem stały się symbolicznym początkiem Phnom Penh.
Monumentalne schody
Aby dotrzeć do świątyni należy wspiąć się na górę wspaniałymi schodami, których strzegą dwa siedmiogłowe węże Naga, figury mitycznych strażników i kamienne lwy.
Każdego dnia spotkać można tłumy pielgrzymów, wróżbitów, żebraków i turystów odwiedzających to święte miejsce.
Dzisiaj wejście po schodach to nie tylko krótki marsz do zabytku. To również wejście w żywą przestrzeń modlitwy. Mieszkańcy Phnom Penh przychodzą tu zapalić kadzidła, złożyć ofiarę i poprosić o pomyślność przed egzaminem, podróżą albo ważną decyzją rodzinną. W czasie khmerskiego Nowego Roku teren Wat Phnom znów staje się jednym z głównych punktów świętowania w stolicy.
Kambodża | Wspaniałe schody prowadzące do świątyni (by C. Karras)
Główna świątynia
Na wzgórzu Penh znajduje się kilka budowli. Główna świątynia była pierwotnie zbudowana z drewna. Na początku XIX wieku po raz pierwszy przebudowano ją w kamieniu, a przez kolejne lata poddawano licznym zabiegom konserwacyjnym.
Dzisiejsza forma świątyni datowana jest na 1926 r. We wnętrzu znajdują się przepiękne malowidła ścienne, przedstawiające sceny z życia Buddy, m.in. ostatnie wcielenie Buddy jako księcia Vessantara. Kapitele kolumn podtrzymujących ceglany dach świątyni ozdobione zostały wizerunkami kinares (mitologicznych istot, pół-kobiet pół-ptaków).
Kambodża | Wat Phnom (by C. Karras)
Królewski relikwiarz
Za głównym sanktuarium wznosi się okazała stupa, w której znajduje się urna ze szczątkami założyciela miasta – króla Ponheo Yat (1393-1463). Pomiędzy budowlami dostrzec można posąg, uśmiechającej się tajemniczo, legendarnej damy Penh.
Chińscy i wietnamscy wierni odwiedzają zwłaszcza położoną na północnej stronie wzgórza świątynię Preah Chau. Oddaje się tam cześć wielu bóstwom, m.in. ośmioramiennemu Vishnu.
Znaczenie tego miejsca wzrosło jeszcze bardziej, gdy do Phnom Penh przybył król Ponhea Yat. Informacje publikowane przez kambodżańskie Ministerstwo Turystyki wiążą z jego postacią wielką stupę mieszczącą królewskie prochy, a sam władca po przybyciu w 1434 roku rozwijał Phnom Penh jako nowy ośrodek władzy. Dlatego Wat Phnom jest jednocześnie sanktuarium, pomnikiem pamięci i czytelnym symbolem narodzin stolicy.
Trzy kobiety - trzy prowincje
Na południowej stronie przybytku, powyżej dużego zegara kwiatowego, znajduje się pomnik upamiętniający zwrot zajętych przez Tajlandię prowincji: Battambang, Siem Reap i Sisophon w marcu 1907 roku. Odzyskane prowincje symbolizują trzy kobiety niosące ofiary.
Kambodża | Płaskorzeźba trzech kobiet symbolizuje odzyskane prowincje Kambodży (by )
Recepta na szczęście
W małym parku dookoła góry świątynnej rozbudowali swoje stanowiska astrologowie, geomanci i wróżący z rąk. Zajmują się oni wyznaczaniem odpowiednich dat na ślub, podjęcie ważnej decyzji w interesach albo rozpoczęcie podróży. Niektórzy kupują tutaj od chłopców noszących olbrzymie klatki parę ptaków i puszczają je wolno. Zwierzęta, które odzyskały wolność, spełniają życzenia wierzących. Za przynoszące szczęście uważa się też karmienie hałasujących na wysokich drzewach małp albo przejażdżkę na jednym ze słoni, czekających u stóp wzgórza.
Z tym fragmentem wiąże się jeszcze jedna praktyczna uwaga. Lepiej nie dokarmiać małp, jeśli akurat pojawią się w okolicy wzgórza. Problem agresywnych makaków wracał tu wielokrotnie; jeszcze w 2021 roku lokalne media opisywały akcję odłowienia części zwierząt po skargach mieszkańców i przypadkach ataków na dzieci. Najbezpieczniej zachować dystans i skupić się na spokojnym zwiedzaniu sanktuarium.
Zwiedzanie
Wat Phnom można zwiedzać codziennie w godzinach od 6.00 do 19.00. Koszt biletu to ok. bilet 1USD.
Dobrze pamiętać, że Wat Phnom nie jest muzeum, lecz czynnym miejscem kultu. Przydaje się skromny strój, spokojne zachowanie i szacunek wobec osób modlących się. Najlepiej przyjść rano albo późnym popołudniem, kiedy upał jest mniejszy, a światło ładnie układa się na schodach i stupach. Zwiedzanie Wat Phnom łatwo połączyć ze spacerem po innych atrakcjach centrum, takich jak Muzeum Narodowe, Pomnik Niepodległości czy praktyczny Poradnik turysty.
Kambodża | Wat Phnom - Kambodżanie modlą się tu o szczęście i pomyslność losu (by aseiff)
